สารเคมีทำความสะอาด เลือกแบบไหนดี? แยกประเภท–คุณสมบัติ และความปลอดภัยที่ต้องรู้ก่อนซื้อ

การเลือกสารเคมีทำความสะอาดสำหรับองค์กรไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะมันมีผลต่อความสะอาด ภาพลักษณ์ ค่าใช้จ่าย ไปจนถึงความปลอดภัยของพนักงานและผู้ใช้งานพื้นที่โดยตรง

ถ้าคุณเป็นฝ่ายจัดซื้อ แม่บ้าน หัวหน้าทีม facility หรือผู้ดูแลอาคาร บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจประเภทสารเคมี คุณสมบัติ และวิธีเลือกให้คุ้มค่าที่สุด

ประเภทของสารเคมีทำความสะอาดที่ต้องรู้

1. สารทำความสะอาดพื้นผิวทั่วไป (General Cleaner)

เหมาะกับ: ออฟฟิศ ร้านค้า พื้นที่บริการ
ใช้สำหรับเช็ดโต๊ะ เก้าอี้ พื้นผิวทั่วไปที่ไม่ได้มีคราบหนัก จุดเด่นคือใช้ง่าย ปลอดภัย และไม่ทำลายพื้นผิว

2. สารขจัดคราบหนัก (Degreaser)

เหมาะกับ: ครัวร้านอาหาร โรงแรม โรงงาน
ใช้กำจัดไขมัน คราบน้ำมัน และคราบฝังแน่น ควรเลือกสูตรที่ไม่กัดกร่อนและไม่ทิ้งสารตกค้าง

3. น้ำยาทำความสะอาดพื้น (Floor Cleaner)

เหมาะกับ: อาคารสำนักงาน โรงเรียน โรงพยาบาล
มีหลายสูตร เช่น กลิ่นหอมฆ่าเชื้อ สูตรเข้มข้น หรือสำหรับพื้นเฉพาะ เช่น กระเบื้อง หินอ่อน ลามิเนต

4. น้ำยาฆ่าเชื้อและน้ำยาทำความสะอาดแบบฆ่าเชื้อ (Disinfectant / Sanitizer)

เหมาะกับ: โรงพยาบาล โรงแรม ฟิตเนส
ช่วยกำจัดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส ควรเลือกชนิดที่มีใบรับรองประสิทธิภาพ ตัวเลข ppm ที่เหมาะสม และผ่านมาตรฐานสาธารณสุข

5. น้ำยาทำความสะอาดห้องน้ำ (Bathroom Cleaner)

เหมาะกับ: อาคารใหญ่ โรงแรม โรงพยาบาล
ต้องขจัดคราบสบู่ ตะกรัน เชื้อรา และคราบฝังลึก เลือกสูตรที่ทำงานเร็วและไม่กัดกร่อนสุขภัณฑ์

6. น้ำยาทำความสะอาดกระจก (Glass Cleaner)

เหมาะกับ: อาคารสำนักงาน โรงแรม ศูนย์การค้า
ต้องแห้งเร็ว ไม่ทิ้งคราบ ไม่ทำให้กระจกเป็นฝ้า

7. เคมีภัณฑ์เฉพาะทาง (Specialty Chemicals)

เช่น น้ำยาดับกลิ่น แชมพูพรม น้ำยาทำความสะอาดสเตนเลส น้ำยาป้องกันไฟฟ้าสถิต ฯลฯ

เลือกสารเคมีทำความสะอาดยังไงให้คุ้มและปลอดภัย

เลือกตามประเภทพื้นผิว

พื้นไม้ หินอ่อน ลามิเนต กระเบื้อง หรือสเตนเลส ต้องใช้สารเคมีที่เหมาะกับวัสดุ ไม่งั้นเกิดรอย กัดกร่อน หรือคราบด่างได้

เช็กความเข้มข้นและอัตราผสม

บางสูตรดูเหมือนแพง แต่เจือจางได้มาก ทำให้ต้นทุนต่อครั้งถูกกว่า

เลือกสูตรที่เป็นมิตรต่อผู้ใช้และสิ่งแวดล้อม

หลีกเลี่ยงสารระเหยแรง (VOC) ถ้าใช้งานในพื้นที่ปิดหรือกับอาคารที่มีคนเยอะอย่างโรงพยาบาลและโรงเรียน

ตรวจสอบใบรับรองความปลอดภัย

เช่น SDS (Safety Data Sheet) หรือ มอก. เพื่อให้มั่นใจว่าสารเคมีปลอดภัยต่อผู้ปฏิบัติงาน

ดูแพ็กเกจและความคุ้มค่าในการจัดเก็บ

สูตรข้นแบบแกลลอนใหญ่จะคุ้มกว่าแบบขวดสำเร็จรูปสำหรับงานอุตสาหกรรม

ข้อควรระวังเรื่องความปลอดภัย

การเลือกสารเคมีทำความสะอาดที่ถูกต้องต้องดูทั้งประเภทพื้นผิว ความเข้มข้น ความปลอดภัย และความคุ้มค่าในระยะยาว ถ้าธุรกิจของคุณใช้ในปริมาณมาก เช่น โรงแรม โรงงาน โรงพยาบาล หรืออาคารสำนักงาน

ควรเลือกแบรนด์ที่มีมาตรฐานพร้อมให้คำแนะนำการใช้งาน จะช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และทำให้งานแม่บ้านสะอาดขึ้นแบบมืออาชีพ

• ห้ามผสมสารเคมีต่างชนิดโดยไม่รู้ข้อมูล เช่น ผสมกรดกับคลอรีน อันตรายรุนแรง

• ควรเก็บในที่แห้ง หลีกเลี่ยงแสงแดดความร้อน

• ให้พนักงานแม่บ้านผ่านการอบรมการใช้สารเคมีอย่างถูกต้อง

• ใช้ถุงมือ หน้ากาก และอุปกรณ์ป้องกันตาม SDS ทุกครั้ง